We wspomnianym psalmie, autor wyraził żal związany ze zniszczeniem świątyni poświęconej Bogu Najwyższemu. W środku Europy, w kraju szczycącym się wcześniej dokonaniami w dziedzinie kultury, w Niemczech rządzonych przez nazistów, profanacja przybytków Boga miała ogromny zasięg.

Okrutny los

Nowa Synagoga 9 listopada 1938 r. została podpalona i spłonęła doszczętnie. Wybudowano ją w latach 1873-75 przy dzisiejszej ul. Dworcowej (w okresie niemieckim nosiła nazwę Grüne Schanze) w miejscu wcześniejszej niedużej drewnianej bożnicy z lat 40. XIX wieku. 20 metrowy budynek w stylu mauretańskim wg projektu Konrada Krühla mógł pomieścić ok. 1500 wiernych. Spalone zgliszcza w 1940 r. rozebrano, teren uporządkowano. Żydów w mieście już prawie nie było, 13 lutego zostali deportowani poza granice swego kraju na Lubelszczyznę, gdzie niemal wszyscy zginęli.

Teraźniejszość

Dla upamiętnienia synagogi powstał mural na zachodniej ścianie Książnicy Pomorskiej. Dzieło przedstawia fasadę spalonej świątyni i spacerujących przed nią ludzi. Jest autorstwa Piotra Pauka (Fruit of the Lump), absolwenta poznańskiej Akademii Sztuk Pięknych. Mural powstał dzięki inicjatywie Róży Król, przewodniczącej Szczecińskiego Oddziału Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów i wsparciu finansowemu Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego. Został odsłonięty 10 listopada w obecności wielu osób. Władze reprezentowali m. in. wojewoda zachodniopomorski Zbigniew Bogucki i marszałek województwa zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz. Byli obecni duchowni różnych wyznań. Arcybiskupa Andrzeja Dzięgę reprezentował jego delegat o. Tomasz Dostatni dominikanin, był też ks. prał. dr Jan Marcin Mazur. Modlitwę odmówił Michael Schudrich, naczelny rabin Polski, po niej złożono pod ścianą kwiaty i zapalono znicze.

Uroczystości

W drugiej części uczestnicy uroczystości zebrali się w sali im. Zbigniewa Herberta w Książnicy Pomorskiej. Przemówił do nich wojewoda. Pani Róży Król została wręczona Odznaka Honorowa Gryfa Zachodniopomorskiego. Następnie tło historyczne wydarzenia przedstawił dr hab. Eryka Krasuckiego, prof. US w wykładzie pt. „Noc kryształowa. Czym był i co przyniósł pogrom z 9/10 listopada 1938 roku?”. Nastepnie aktorzy Teatru Żydowskiego z Warszawy wykonali spektakl pt. Proś starego Boga za nich oparty na wierszach Władysława Szlengla i listach deportowanych szczecińskich Żydów (Listy z Piask). Po wykładzie można było zwiedzić wystawę Obecność Nieobecnych, opartą na zachowanych dokumentach tożsamości (kenkartach) Żydów wypędzonych z miasta.