Podczas uroczystości przypomniano o bohaterstwie żołnierzy Armii Krajowej, harcerzy Szarych Szeregów i cywilnych mieszkańców stolicy oraz o ich związkach z powojennym Wrocławiem.

Honorowym gościem uroczystości był Włodzimierz Ruśkiewicz, ps. „Ryś”. W chwili wybuchu Powstania Warszawskiego miał 14 lat i należał do Szarych Szeregów. Był członkiem Harcerskiej Poczty Polowej.

– Powstanie Warszawskie dobitnie udowodniło światu, że jeśli chodzi o sprawę wolności, Polacy zapłacą za nią najwyższą cenę, bez kompromisu. Taką cenę zapłacili Powstańcy Warszawscy, którzy swoją krwią obmyli prawie wszystkie ulice Warszawy. To było legendarne pokolenie Kolumbów, wychowane na książkach Henryka Sienkiewicza – mówił prof. Stanisław Ułaszewski, prezes Okręgu Dolnośląskiego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej.

Przypomniał postać 12-letniego kaprala Witolda Modelskiego „Warszawiaka”, pierwowzoru pomnika Małego Powstańca. – Trudno wyobrazić sobie traumę tych najmłodszych Powstańców Warszawskich, którzy często musieli patrzeć na śmierć bliskich i znajomych. Taka tragiczna sytuacja spotkała naszego wrocławianina, powstańca warszawskiego, kpt. Stanisława Wołczaskiego, który jako 14-latek był świadkiem śmierci swojego ojca i musiał go pochować w gruzach rozwalonego domu – mówił prof. Ułaszewski. Dodał: – Były Orlęta Lwowa, Orlęta Grodna, ale były też Orlęta Warszawy.

Prof. Ułaszewski podkreślał, że Powstanie Warszawskie było największą bitwą miejską II wojny światowej. – Był to bój nie tylko o wyzwolenie stolicy spod okupacji niemieckiej, ale także o to, jaka będzie Polska i czyja będzie po zakończeniu II wojny światowej. Taki był głęboki sens Powstania Warszawskiego – mówił, dodając, że trwają starania o budowę pomnika Armii Krajowej we Wrocławiu.

Do idei budowy pomnika nawiązał również Kamil Dworaczek, dyrektor Oddziału IPN we Wrocławiu: – Dla wielu warszawiaków i powstańców Wrocław, Dolny Śląsk oraz Ziemie Zachodnie stały się drugim domem. To tutaj spędzili całe życie i tutaj znaleźli miejsce wiecznego spoczynku. To pokazuje, że Warszawa i Powstanie Warszawskie są w pewnym sensie częścią historii Wrocławia – stwierdził.

Podczas uroczystości wręczono wysokie odznaczenia Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, a modlitwę za powstańców poprowadzili duchowni Kościoła katolickiego, prawosławnego, ewangelicko-augsburskiego i greckokatolickiego. Uroczystość zakończyła się złożeniem wieńców i kwiatów przy pomniku.

Organizatorami uroczystości byli: Dolnośląski Urząd Wojewódzki we Wrocławiu, wrocławski oddział Instytutu Pamięci Narodowej oraz Okręg Dolnośląski Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Wojskową Asystę Honorową wystawiło Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych im. gen. Jakuba Jasińskiego we Wrocławiu.