Reklama

Jezuici w ciągu wieków

Niedziela toruńska 19/2007

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

W gmachu Biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu została otwarta 16 kwietnia wystawa pt. „Zjednoczeni w rozproszeniu. Jezuici w ciągu wieków”. Na ekspozycję składa się prezentacja świętych jezuitów i ich dzieł, historii Zakonu Jezuitów, reguły i konstytucje oraz prezentacja specyfiki duchowości ignacjańskiej. Przedstawione są fakty z dziejów Zakonu związane z miejscami urodzenia wybitnych świętych jezuitów. Zaakcentowano także początki istnienia jezuitów w Polsce (Braniewo, Wilno), a następnie jezuitów w Toruniu, oraz Wspólnoty Życia Chrześcijańskiego jako organizacji świeckiej odwołującej się do tradycji wspólnot zakładanych przez pierwszych jezuitów, eksponowane były także stare druki tylko w dniu otwarcia wystawy.
Idea zorganizowania takiej ekspozycji w Bibliotece Uniwersyteckiej UMK zrodziła się jesienią 2006 r. w czasie obchodów Roku Jubileuszowego związanego z postaciami - św. Ignacego Loyoli (1491-1556) - założyciela Zakonu i mistrza duchowości - 450. rocznica śmierci; św. Franciszka Ksawerego (1506-1552), misjonarza Dalekiego Wschodu - 500. rocznica urodzin i bł. Piotra Fabera (1506-1546), apostoła pojednania wśród chrześcijan, także 500. rocznica urodzin. Zebrany materiał wystawowy pochodzi z Archiwum Prowincji Wielkopolsko-Mazowieckiej Towarzystwa Jezusowego w Warszawie, Archiwum Państwowego w Toruniu, Archiwum UMK, Biblioteki Domu Zakonnego Ojców Jezuitów w Toruniu a także z zasobów Biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu oraz ze zbiorów prywatnych.
Otwierając wystawę o. superior Wiesław Kulisz powitał przybyłych. Przedstawił sylwetkę trzech jezuitów związanych z Rokiem Jubileuszowym 2006, którzy najwyraźniej uosabiali charyzmat Zakonu. O. Superior podziękował wszystkim, którzy mieli udział w organizowaniu wystawy i zaprosił do wysłuchania wykładu Rektora WSFP Ignatianum w Krakowie o. prof. Ludwika Grzebienia SJ pt. „Dzieje jezuitów toruńskich 1596-2006”. O. L. Grzebień omówił historię działalności duszpasterskiej jezuitów w Toruniu od 1596 r. Z dokumentów historycznych wynika, że już w 1591 r. ksieni Mortęska wykupiła dla jezuitów kamienicę w Toruniu, a następnie bp Piotr Kostka wystawił dokument erekcyjny dla kolegium toruńskiego. Na pierwszą fundację składały się: dom proboszczowski, szkoła parafialna, dom przy kościele Panny Maryi oraz wsie Kowroż i Ostaszewko. Było to średnio zamożne kolegium jezuickie w Polsce. Bp Piotr Tylicki osadził jezuitów w kościele św. Jana i zawiadomił magistrat toruński o tym listem z dnia 10 listopada 1596 r., z jednoczesną prośbą o opiekę ze strony magistratu i wezwaniem, aby ich kazań słuchało całe miasto. W 1596 r o. Piotr Fabrucy rozpoczął formalnie działalność jezuitów w tym domu misyjnym w Toruniu. Ze względu na większość protestancką miasta, jezuici postawili szczególny nacisk na świadomy kult Eucharystii. Powołano ponownie do życia Bractwo Bożego Ciała. Od 1612 r. urządzano corocznie nabożeństwa 40-godzinne. Szczególnym kultem cieszył się założyciel Zakonu św. Ignacy, a także św. Stanisław Kostka, a w późniejszym czasie św. Franciszek Ksawery. Za ich wstawiennictwem doznawano liczne łaski. W następnych latach ożywiono kult bł. Doroty z Mątowów i Jutty - patronów Prus. Kongregacja Mariańska Mieszczan i Bractwo Męki Pańskiej oraz w następnych latach Bractwo Opatrzności Bożej wspierały działalność duszpasterską, społeczną i charytatywną w środowisku. Poświęcenie się jezuitów w czasie zarazy w 1626 r. i zgon zmarłego w posłudze zarażonego w czasie epidemii, niemieckiego jezuity Jana Molitora prowadziło powoli do zmiany nastawienia do zakonu wielu protestanckich mieszczan. Gdy w 1605 r. jezuici założyli katolickie szkoły, napotkali na znaczną niechęć ze strony środowiska. Dopiero wydana w 1611 r. deklaracja konstytucji „De restitutione Patrum Soc. Jesu” zagwarantowała bezpieczną pracę duszpasterską i szkolną. Wojny szwedzkie spowodowały znaczne zniszczenia także i w działalności zakonu. 1731 r. do momentu kasaty Zakonu szkoły toruńskie były szkołami akademickimi, w których nauczało już 10 profesorów. Ważnym wsparciem szkoły jezuickiej były uczniowskie Sodalicje Mariańskie, zaprawiające nie tylko do własnej pobożności, ale prowadzące też działalność społeczno-apostolską. Przy szkołach istniała też bursa muzyków i Konwikt Kuczborskiego. Występy teatralne były jedną z form działalności publicznej szkół jezuickich. Trzeba zaznaczyć, że już w roku przybycia jezuitów do Torunia powstała też biblioteka, na którą składały się dzieła jezuitów i legatów benedyktynek chełmińskich. Działalność Zakonu trwała do momentu kasaty w 1773 r.
Po dwustu prawie latach jezuici powrócili do Torunia w 1945 r. i utworzyli swoją rezydencję przy kościele poprotestanckim Świętego Ducha. Kościół jezuicki został też kościołem akademickim z momentem powstania Uniwersytetu M. Kopernika w 1945 r. Powołano wówczas Instytut Kultury Religijnej, prowadzono Apostolstwo Modlitwy i Sodalicję Mariańską. Chociaż dzieje jezuitów toruńskich nie posiadają dotychczas własnej monografii, jednak istnieje wiele opracowań szczegółowych. Działalność duszpasterską Zakonu Jezuitów w Toruniu w latach powojennych, podejmowane nowe inicjatywy opisuje wiele publikacji pracowników UMK i następuje dalsze ich pogłębianie i uzupełnianie.
Pomysł wystawy zrodził się w toruńskiej Wspólnocie Życia Chrześcijańskiego. Nad realizacją projektu pracowali: Elżbieta Wierszyło, Karolina Famulska, Anna Domańska, Magdalena Bączkowska, o. Krzysztof Dorosz SJ oraz zespół WŻCh. Życzliwą opiękę sprawował dyrektor Biblioteki Uniwersyteckiej dr Mirosław A. Supruniuk i o. Wiesław Kulisz SJ. Wystawa w Bibliotece Uniwersyteckie będzie czynna do 15 czerwca br. w godzinach otwarcia Biblioteki.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2007-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Czy miłujesz Mnie?

[ TEMATY ]

homilia

rozważania

Grażyna Kołek

Rozważania do Ewangelii J 21, 15-19.

Piątek, 17 maja

CZYTAJ DALEJ

Litania nie tylko na maj

Niedziela Ogólnopolska 19/2021, str. 14-15

[ TEMATY ]

litania

Karol Porwich/Niedziela

Jak powstały i skąd pochodzą wezwania Litanii Loretańskiej? Niektóre z nich wydają się bardzo tajemnicze: „Wieżo z kości słoniowej”, „Arko przymierza”, „Gwiazdo zaranna”…

Za nami już pierwsze dni maja – miesiąca poświęconego w szczególny sposób Dziewicy Maryi. To czas maryjnych nabożeństw, podczas których nie tylko w świątyniach, ale i przy kapliczkach lub przydrożnych figurach rozbrzmiewa Litania do Najświętszej Maryi Panny, popularnie nazywana Litanią Loretańską. Wielu z nas, także czytelników Niedzieli, pyta: jak powstały wezwania tej litanii? Jaka jest jej historia i co kryje się w niekiedy tajemniczo brzmiących określeniach, takich jak: „Domie złoty” czy „Wieżo z kości słoniowej”?

CZYTAJ DALEJ

L'Osservatore Romano - nowa forma na współczesne czasy

Priorytety i wyzwania przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski, zwiedzanie Rzymu w dwa dni, synodalne spotkanie proboszczów, dziesiąta rocznica kanonizacji Jana Pawła II, a także kard. Gianfranco Ravasi o korzeniach Jubileuszu - to tylko niektóre z artykułów polskiej wersji językowej miesięcznika L'Osservatore Romano, która ukazała się w formie elektronicznej z nową szatą graficzną.

Ten watykański tytuł pierwszy raz ukazał się w 1861 r., a w języku polskim - z inicjatywy św. Jana Pawła II - jest wydawany od 1980 r.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję