Opatrzność Boża daje Kościołowi pasterzy, którzy w najtrudniejszych czasach prowadzą wiernych z żarem misyjnym Chrystusa: "Wypłyń na głębię" (Łk 5, 4).
Chociaż wszelkie próby podsumowań czy ocen są zawsze niepełne, jedno nie ulega wątpliwości: bp Jan Olszański jest świadkiem i symbolem niezłomnej wiary, wierności Bogu i Kościołowi katolickiemu. Uosabia również pełną poświęcenia służbę człowiekowi oraz prawdziwy patriotyzm. Przez długie dziesięciolecia trwa w Kościele na Podolu niczym twierdza, broniąc uniwersalnych wartości religijnych, humanitarnych i narodowych.
Życie Księdza Biskupa już jako młodego kapłana - wikariusza, potem proboszcza, a wreszcie pasterza diecezji jest historią znaczoną krzyżem. Rozumując w kategoriach ludzkich, eksmisja ks. Jana Olszańskiego z Gródka Podolskiego i zesłanie go do zagubionej w bezkresach Ukrainy - wsi Manikowce jako duszpasterza w kaplicy cmentarnej mogło się stać przyczyną frustracji, załamania i utraty wszelkiej nadziei. Eskalacja sowieckich represji wobec katolików i Kościoła łacińskiego w tzw. Kraju Rad mogła zniechęcać. Tymczasem Boży Pasjonat kieruje się logiką wiary. Świadomość misji kapłańskiej i głęboka duchowość uśmierzała lęki, usuwała zagrożenia oraz ujawniała sprzeczności i bezsens poczynań władzy państwowej. Równocześnie ta logika ukazywała możliwości i szanse, a światło wiary niezawodnie prowadziło ku zwycięstwu zakorzenionemu w zmartwychwstaniu Chrystusa.
Po rozpadzie imperium Jan Paweł II reaktywuje struktury kościelne na Ukrainie. 16 stycznia 1991 r. ks. Jan Olszański zostaje mianowany biskupem wskrzeszonej diecezji kamieniecko-podolskiej. Na kartach tomu Pasterz i diecezja czytamy: "Nie sposób wyobrazić sobie widoku kamienieckiej katedry bez obecności bp. Olszańskiego, dyżurującego od świtu przez kilka godzin w konfesjonale. (...) Z jego korzeni promieniuje wewnętrzna siła ducha, żar wiary, młodzieńcza gorliwość religijna, a nade wszystko autentyczna postawa świadectwa" .
I w ten sposób to niezwykłe życie w służbie Chrystusowi prezentuje Księga Jubileuszowa dedykowana Księdzu Biskupowi Janowi Olszańskiemu - Ordynariuszowi Diecezji w Kamieńcu Podolskim. W 60. rocznicę święceń kapłańskich i 10-lecie sakry biskupiej książka ta ukazała się staraniem Senatu RP i Fundacji "Pomoc Polakom na Wschodzie" .
Księga Jubileuszowa Pasterz i twierdza ukazuje lata heroicznego trwania bp. Jana Olszańskiego w służbie Bogu, Kościołowi i ludziom. To trwanie nie było bierne. Wypełniało je aktywne budowanie "żywej świątyni Boga z ludźmi", umacnianie wiary katolickiej i kultury chrześcijańskiej na Podolu.

"Pasterz i twierdza. Księga Jubileuszowa dedykowana Księdzu Biskupowi Janowi Olszańskiemu - Ordynariuszowi Diecezji w Kamieńcu Podolskim". Pod red.: ks. Józefa Wołczańskiego. Kraków - Kamieniec Podolski 2001, ss. 511.