Reklama

Polska

Udział polskich parafii w budowaniu społeczeństwa obywatelskiego

Znaczna część działalności trzeciego sektora w Polsce związana jest z aktywnością parafii. W kraju działa ponad 65 tys. organizacji przyparafialnych, których beneficjentami są m.in. dzieci i młodzież, seniorzy, osoby z niepełnosprawnościami, ubodzy i zmagający się z uzależnieniami. Choć działalność przyparafialnych organizacji charytatywnych w niemal połowie przebiegała we współpracy z instytucjami publicznymi, zaledwie 8,4% z nich otrzymało wsparcie finansowe ze środków publicznych. Trwa organizowany przez KAI konkurs „Aktywna parafia 2002”, którego celem jest ukazanie wielostronnej działalności ewangelizacyjnej i prospołecznej polskich parafii.

[ TEMATY ]

parafia

Karol Porwich/Niedziela

Watykańska instrukcja dla parafii

W lipcu 2020 roku ogłoszona została Instrukcja Kongregacji ds. Duchowieństwa „Nawrócenie duszpasterskie wspólnoty parafialnej w służbie ewangelizacyjnej misji Kościoła”. Dokument mówi o odnowie tradycyjnych struktur parafialnych w kluczu misyjnym, zaleca dawanie świadectwa wiary m.in. poprzez „świadczenie miłosierdzia”.

„Bardzo często parafia jest pierwszym miejscem osobistego spotkania osób ubogich ze wspólnotą Kościoła” – zauważono w 33. punkcie watykańskiej Instrukcji. W dokumencie zwrócono też uwagę na nie tylko duchowe aspekty działania parafii i tworzących ją osób. W 24. punkcie napisano „głoszenie Ewangelii odbywa się za pośrednictwem mężczyzn i kobiet, którzy uwiarygadniają to, co głoszą przez życie w sieci relacji międzyludzkich”. W ten sposób pokreślono rolę wypełniania w życiu tworzących parafię wiernych ewangelicznej zasady miłości bliźniego. Może się ona realizować m.in. poprzez zaspokajanie aktualnych potrzeb lokalnej wspólnoty, co wpisuje się w działalność trzeciego sektora.

Przyparafialne organizacje charytatywne w liczbach

Według opublikowanego w 2021 roku badania Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego w ponad 10 tys. katolickich parafii w Polsce działało przeszło 65 tys. organizacji przyparafialnych. Ich liczba zwiększyła się w porównaniu do danych z 1998 roku, gdy organizacji takich było w Polsce blisko 40 tys. W ostatnich trzech dekadach wzrosła również liczba członkostw. W 1998 roku było ich 2,1 mln, w 2018 było to już 2,6 mln.

Jak wynika z prowadzonych prze ISKK badań, które w przypadku organizacji przyparafialnych dotyczą roku 2018, ponad połowa (52%) organizacji przyparafialnych Kościoła Katolickiego w Polsce prowadziła działania charytatywne. Do takich organizacji należało ok. miliona osób – 65% tej grupy stanowiły kobiety. Spośród osób zaangażowanych w przyparafialne organizacje, które działają pomocowo blisko 700 tys. osób było zaangażowanych w pracę społeczną na rzecz organizacji. Przyparafialne organizacje charytatywne swoim zasięgiem nierzadko wychodziły poza obszar swojej parafii. Jedna czwarta z nich zdeklarowała działalność obejmującą więcej niż jedną wspólnotę.

Reklama

W ponad połowie przypadków (51%) założycielami tego typu organizacji byli pracujący na terenie danej parafii duszpasterze. Niemal jedna trzecia (30%) przyparafialnych organizacji pomocowych powstała w wyniku współpracy duchownych z osobami świeckimi. Nieco ponad 17% takich organizacji została założona z inicjatywy osób świeckich.

Większość omawianych organizacji przynależała do szerszych struktur (zadano pytanie wielokrotnego wyboru). Przeszło jedna trzecia z nich przynależała do formalnych struktur krajowych, takich jak np. Caritas, a 26,2% procent do struktur nieformalnych. Przynależność do formalnych struktur międzynarodowych (np. ruchów katolickich) zadeklarowało niemal 10% wspólnot. Z kolei 37,2% przyparafialnych organizacji charytatywnych nie przynależało do żadnych struktur.

Dziedziny działalności przyparafialnych organizacji pomocowych

ISKK zbadał m.in. obszary działania przyparafialnych organizacji pomocowych, zadając pytanie wielokrotnego wyboru. W 37,5% organizacji aktywność dotyczyła obszarów takich jak sport, turystyka, rekreacja, hobby. Niewiele mniej, bo 35% opisywanych wspólnot udziela się w obszarze pomocy społecznej i humanitarnej czy ratownictwa. Z kolei 33,7% tego typu organizacji działało w kulturze i sztuce, a 11,3% z nich podejmuje aktywności związane z ochroną zdrowia.

Wśród dziedzin działalności podejmowanych przez przyparafialne organizacja charytatywne były również: rozwój lokalny w wymiarze społecznym i ekonomicznym, wsparcie organizacji pozarządowych i inicjatyw obywatelskich, prawo i jego ochrona. Nie brakowało również aktywności zmierzających do ochrony środowiska, aktywizacji zawodowej czy działalności naukowo-badawczej.

Reklama

Dominującą rolę w działalności tych wspólnot pełniła aktywność modlitewna. Współwystępowała ona z innymi dziedzinami działalności w blisko 90% wspólnot i zdaniem ISKK „stanowi podstawę do rozszerzania działalności na kolejne obszary”.

Działania na rzecz osób fizycznych

Podobnie jak w poprzednim przypadku, również tutaj na pierwszy plan wysuwa się wsparcie duchowe i modlitwa. Deklarowało je ponad 82% przyparafialnych organizacji pomocowych, które ISKK zbadał umożliwiając odpowiedź wielokrotnego wyboru. Wśród innych działań na rzecz osób fizycznych ponad połowa wspólnot (57%) zadeklarowała angażowanie się w organizację wypoczynku i czasu wolnego. Niemal jedna trzecia (32%) w udzielanie pomocy materialnej, 25% w pomoc żywieniową, a 23% wspólnot udzielało pomocy finansowej.

Prawie 27% przyparafialnych organizacji charytatywnych udzielało się w obszarze nauczania, a 16,9% w szkoleniach i kursach. Niewiele mniej, bo 16,6% przyparafialnych organizacji pomocowych oferowało interwencję kryzysową, przeszło 13% świadczyło usługi opiekuńczo-pielęgnacyjne, a w niemal 10% organizacji można było skorzystać z doradztwa i poradnictwa specjalistycznego. Przyparafialne organizacje pomocowe oferowały również pracę terapeutyczną, leczenie i rehabilitację oraz zapewniają schronienie i nocleg.

Beneficjenci przyparafialnych organizacji charytatywnych

ISKK ustalił, że najczęściej działania przyparafialnych organizacji pomocowych skierowana było do dzieci i młodzieży (70%). 46,6% wspólnot zapewniało pomoc nieletnim ze środowisk zagrożonych wykluczeniem, a ponad połowa (56,3%) dbało o seniorów. Ubodzy mogli znaleźć wsparcie w 40,9% przyparafialnych organizacji charytatywnych.

Osoby z niepełnosprawnością mogły liczyć na pomoc w niemal jednej trzeciej (30,8%) przyparafialnych organizacji charytatywnych. Osoby niesamodzielne, przewlekle lub nieuleczalnie chore znalazły wsparcie w 22,8% tego typu organizacji.

Reklama

Przyparafialne organizacje pomocowe oferowały również działania skierowane do osób wychodzących z uzależnień oraz ich bliskich (25,6%), ofiar przemocy (20,6%), bezrobotnych (18,4%) czy zwolnionych z zakładów karnych (4,1%). Badane przez ISKK organizacje zadeklarowały również wsparcie działań humanitarnych i rozwojowych za granicą oraz działalność na rzecz duszpasterstwa rodziny.

Źródła finansowania przyparafialnych organizacji pomocowych

Działalność charytatywna przyparafialnych organizacji w niemal połowie przypadków (49%) przebiegała we współpracy i porozumieniu z instytucjami publicznymi. Jednak na wsparcie finansowe ze środków publicznych mogło liczyć jedynie 8,4% tego typu organizacji. Zdecydowana większość zapewniała pomoc szerokiemu gronu beneficjentów dzięki zbiórkom (49,2%) i darowiznom (48,8%). Mniej częstym źródłem finansowania były składki członkowskie (37%), a blisko jedna czwarta wspólnot pozyskiwała środki na działalność z własnej działalności (np. sprzedaż książek).

Pomoc Kościoła poza parafiami

Przybliżona tutaj charakterystyka przyparafialnych organizacji charytatywnych to nie jedyna forma pomocy udzielanej potrzebującym przez Kościół katolicki w Polsce. Działalność ta odbywa się również na poziomie zakonnych, diecezjalnych czy ogólnopolskich organizacji charytatywnych (np. Caritas). Posługa charytatywna Kościoła jest integralną częścią jego misji, na co zwracał uwagę Benedykt XVI w 25. punkcie encykliki „Deus Caritas Est” – „Caritas nie jest dla Kościoła rodzajem opieki społecznej, którą można by powierzyć komu innemu, ale należy do jego natury, jest niezbywalnym wyrazem jego istoty”.

Opublikowane w 2021 roku wyniki badań Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego potwierdziły, że w Polsce to organizacje katolickie tworzą największą po publicznych podmiotach sieć pomocową. Działalność parafii w obszarze trzeciego sektora wpisuje się również w aspekt misyjny i ewangelizacyjny. „Wspólnota parafialna, zwracając wzrok ku ostatnim, ewangelizuje i pozwala się ewangelizować ubogim, odnajdując w ten sposób zaangażowanie społeczne do przepowiadania we wszystkich swoich różnorodnych środowiskach, bez zapominania o „najwyższej zasadzie” miłości, według której będziemy sądzeni” („Nawrócenie duszpasterskie wspólnoty parafialnej w służbie ewangelizacyjnej misji Kościoła”, p. 33).

2022-09-13 18:10

Ocena: 0 -1

Reklama

Wybrane dla Ciebie

O dwie mile od Krakowa

Niedziela kielecka 47/2017, str. 4

[ TEMATY ]

parafia

TER

Wnętrze kościoła św. Wawrzyńca

Wnętrze kościoła św. Wawrzyńca

Prawdopodobnie niewielu mieszkańców diecezji kieleckiej zdaje sobie sprawę, jak daleko sięgają południowe granice naszej diecezji. Przykładem jest mała parafia Goszcza, która leży w województwie małopolskim. Stąd do Kielc jest 100 kilometrów, a do kościoła Mariackiego na krakowskim rynku, tylko 20. Patronem kościoła w tej „starożytnej miejscowości” jest św. Wawrzyniec, rzymski męczennik za wiarę w Jezusa Chrystusa

Przez setki lat parafia w Goszczy była związana z diecezją krakowską. Ta mała miejscowość był świadkiem wielu historycznych wydarzeń, ot choćby w czasie powstania styczniowego, kiedy to gen. Marian Langiewicz właśnie tutaj zorganizował swój główny obóz powstańczy, do którego garnęli się Polacy z zaboru austriackiego, by walczyć z rosyjskim ciemiężcą. Milczącym świadkiem tych wydarzeń był rosnący obok kościoła kasztanowiec, który według obliczeń dendrologów ma już blisko 250 lat. Świadkiem była również świątynia, której patronem jest św. Wawrzyniec.

CZYTAJ DALEJ

Prof. M. Melnyk: Zrozumieć Papieża. Rytuały, symbole, gesty…

2022-12-03 08:00

[ TEMATY ]

Ukraina

Franciszek

wojna na Ukrainie

Grzegorz Gałązka

„Papieskie słowa i obrzędy związane z wojną rosyjsko-ukraińską są nierozłączne. Papież często więcej komunikuje przez obrzęd, gest i symbole religijne niżeli przez tekst werbalny. Papież wojnę przeżywa w sakralnej przestrzeni znaków i symboli. Papieskie myśli można «widzieć» na kilku poziomach komunikacyjnych” – pisze prof. Marek Melnyk w artykule pt. „Zrozumieć Papieża. Rytuały, symbole, gesty…”.

Teolog i religioznawca, zajmujący się historią Kościoła greckokatolickiego i dialogiem polsko-ukraińskim z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, zaznacza: „Gdybyśmy wyraźnie oddzielili papieskie słowa i symbole, przez które mówi o wojnie na ziemi ukraińskiej, to jego przekaz zawiera wyraźne potępienie wojny jako uobecnienie zła w zbawionym świecie. Papież nieustannie przypomina, że zło jest a nie powinno być. Papież jest zrozumiały bez słów. Jego komunikat wykracza poza to, co można zwerbalizować, uchwycić pojęciami, wypowiedzieć, napisać. Papież chce być zrozumiany przez mowę gestu, symbolu, misterium”.

CZYTAJ DALEJ

Każde dziecko jest zdolne

2022-12-03 13:38

[ TEMATY ]

nauka

Słubice

Katolickie Centrum Studenckie

ks. Rafał Mocny

Warsztaty poprowadził Robert Przybylski

Warsztaty poprowadził Robert Przybylski

W Katolickim Centrum Studenckim w Słubicach odbyło się Mobilne Laboratorium, czyli warsztaty i pokazy fizyczno-chemiczne.

Warsztaty poprowadził Robert Przybylski. Zajęcia udowodniły i miały na celu pokazać, że każde dziecko jest zdolne oraz to, że dzieci potrzebują dziś większego dostępu do nowoczesnego sprzętu. Dzięki realizacji pokazu doprowadziliśmy do wspierania talentów i rozwoju nowych pasji przez naukę i zabawę. W programie odbyły się takie doświadczenia jak: lewitacja planety, tłocznia paliwa do rakiet, magnetyczna ziemia, koktajl chemiczny, efekt szklarniowy – smok, efekt wyziewów, erupcja wulkanów, lądowanie meteoru, walka kolorów, płonące tornado z Australii ponadto była część zatytułowana Laboratorium Elektryka, w którym znalazły się: magia elektrostatyki, bhp przy prądzie, solary, ledy, eko-prąd użyteczność i prądu, samodzielne eksperymenty z obwodami elektrycznymi.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję